JE WAJUA MGAWANYO MALI YA NDOA INAPOKUWA NDOA YA MKE MMOJA?


 
NA  BASHIR  YAKUB-WAKILI 

KIPINDI  cha  nyuma  wakati  nikieleza    masuala  ya  sheria    za  ndoa  niliwahi  kueleza  utaratibu  wa  mgawanyo  wa  mali  iwapo   ndoa  inavunjika. Kimsingi nilieleza mgawanyo  wa  mali    katika  msingi  wa uwepo  wa    ndoa  ya  mke mmoja.  Sikuwahi  kueleza  mgawanyo  wa  mali  iwapo    ndoa  ni  ya  mke  zaidi  ya  mmoja.  Wengi  waliuliza  swali  hili   ambapo  baadhi  niliwajibu  na  baadhi  sikuwajibu.  Leo  sasa  nitaeleza  mgawanyo  wa  mali   katika ndoa  ya  mke  zaidi  ya  mmoja   pale  ambapo   mmoja  wa  wake  inatalakiwa .

1.NDOA   YA   MKE   ZAIDI   YA   MMOJA.

Kwa  jina  la kitaalam  ndoa za  namna  hii  huitwa  ndoa  za  mitala. Waolewaji waweza  kuwa   wawili, watatu , wanne,  watano  au  zaidi   neno  mitala   hubaki  kuwa  mitala. Sheria  yetu ya  ndoa  inatambua  ndoa  ya  mke  zaidi  ya  mmoja  na  hivyo  kwa  waliofanya  hivyo  hawajatenda  dhambi   yoyote   kisheria.   Ndoa  za    namna  hii  mara  nyingi    zimekuwa  zikifungwa  na  waislamu  au  watu  ambao  huishi  maisha    ya  kufuata  mila  ambao  wengi  wao  wako  vijijini.  Hata  hivyo   tumeshuhudia  mazingira  ya  ndoa  za  namna  hii  kwa  watu ambao  ni   wa  makundi  tofauti  na niliyotaja  kwa  siku za  hivi  karibuni. Yote  kwa yote    hizo  ndio  ndoa  za  mitala.

2.ISEMAVYO   SHERIA   YA   NDOA   KUHUSU   MKE   ZAIDI   YA   MMOJA.

Kifungu  cha  57  cha sheria  ya  ndoa  kinaweka  wazi    kwa  kusema  kuwa,  katika sheria  yoyote  ile  mwanaume  anapokuwa  na  wanawake  wawili  au  zaidi  wanawake  hao  wanatakiwa   kuwa  na  haki  sawa  mbele  ya  macho  ya  sheria  na  si  vinginevyo.  Kawaida  tumezoea  kuna  u bi  mkubwa  na  u  bi  mdogo.  Basi  ieleweke  kuwa   hayo  ni mambo  ya  kwetu  lakini  sheria  haina   u  bi  mkubwa  wala  u  bi  mdogo.   Sheria  inajua  mke  ni mke  awe alianza  kuolewa  au   ameolewa  mwishoni.  Wake  wote  wana  haki  sawa  mbele  ya  mme  wao   na mbele  ya  sheria  na huo  ndio  msimamo  wa  sheria.

3.MGAWANYO   WA   MALI   UKOJE  IWAPO   MKE   MMOJA   AMETALAKIWA.

Katika  hili  msimamo  wa  sheria  ni kuwa  japo  wanawake  ni  wengi  na  mtu  aliyewaoa ni mmoja   bado  kila  mwanamke  ana mgao  wake  ambao  uko  tofauti  na  mwingine  iwapo  ndoa  ikivunjika.  Hapo  juu tumeona  sheria  ikisema  wanawake  walioolewa   na  mme mmoja  wana  haki  sawa. Ni  kweli  wana  haki  sawa  lakini  ili  haki  sawa  ipatikane  ni  lazima   baadhi  ya  mambo  ya  msingi  yazingatiwe. Ili  mke  fulani   amzidi  mwingine  katika  mgao  wa  mali ndoa  inapovunjika  kitu  kikubwa  kinachozingatiwa   ni  mchango  wake  katika  upatikanaji  wa  mali  zilizopo.

Ikiwa  mchango  wa  mwanamke  fulani  ni  mkubwa  basi  atachukua  kikubwa  na  ikiwa  mchango  wake  ni  mdogo  basi  atachukua  kidogo.         Kubwa zaidi  ni kuwa  kila  mwanamke  atachukua  kile  kinacholingana   na  mchango  wake  katika  upatikanaji  wa  mali  husika. Katika  mgawanyo  wa  mali  za  ndoa  sheria  haikuweka  msimamo  wa  kiasilimia  kama  ilivyo katika  mambo  mengine  ya  mirathi  n.k. Katika  hili  sheria humtaka  kila  mhusika  kuthibitisha  amechangia  nini ili  apate  haki  yake  kutokana  na  mchango  huo.

4. BI  MDOGO   ANAWEZA  KUPATA  MALI  NYINGI  KULIKO  BI          MKUBWA.

Kwa  msimamo  wa  nilichoeleza  hapo  juu   basi  yawezekana  bi  mdogo  akapata   mali  nyingi  kuliko  bi  mkubwa  iwapo  ndoa  yake  itavunjika. 

Yawezekana  bi  mdogo   ameolewa  miaka  kiwili  tu  lakini   lakini   fedha   yote  ya  kujengea  nyumba  za  familia  imetoka  kwake  au  nusu  yote  imetoka  kwake  au  kiasi  cha  pesa  kilicholeteleza upatikanaji  wa  viwanja  na  magari  n.k.  kilitoka  kwake.  Na  ikawa  bi  mkubwa  pamoja  na  kukaa  kwenye  ndoa  zaidi  ya  miaka  thelathini    lakini  mchango  wake  ni  mdogo  au  ni  wa  kawaida   ambapo  hakuwahi  kuchangia  chochote  zaidi  ya  mchango  wake  wa  kazi  za  nyumbani.  Kimsingi  mchango  wa  kazi  za  nyumbani  ni  mchango  na   unatambulika    isipokuwa  kwa  mazingira  niliyoeleza  hapa     mchango  huo  hauwezi  kustahili  mgao  sawa  na    wa bi  mdogo  aliyetoa  pesa   yote  au  nusu    mpaka  mali  hizo  zikapatikana.

Nimalizie  kwa  kukumbusha  kuwa  kitu  kikubwa   kinachozingatiwa  katika  kugawana  mali  iwapo  ndoa  ya  mke  zaidi  ya  mmoja  imevunjika   ni  kuangalia  mchango  wa   kila mmoja  au  mchango  wa  anayeondoka  katika  juhudi  za  upatikanaji  wa  zile  mali.  Kila  mtu  atachukua   kulingana  na  mchango  wake   baada  ya  kuudhibitisha.

MWANDISHI WA MAKALA  HAYA NI MWANASHERIA  NA  MSHAURI   WA  SHERIA  KUPITIA  GAZETI NA  SERIKALI LA HABARI0784482959,0714047241              bashiryakub@ymail.com

Post a Comment

0 Comments